Jak rozwija się mózg dziecka?

 

Mózg- niezwykle skomplikowany i wciąż bardzo tajemniczy organ. Jego prawidłowy rozwój jest warunkiem sprawnego i efektywnego działania we wszystkich sferach życia: intelektualnej, emocjonalnej, społecznej...

Warto wiedzieć, jak przebiega proces dojrzewania mózgu u dziecka, aby móc wspierać go i stymulować.

Dziecko rodzi się z określoną liczbą komórek w mózgu; rozwój polega nie na zwiększaniu się ich liczby, a na tworzeniu połączeń między nimi na skutek nabywania nowych doświadczeń. Dlatego też  należy dostarczać dziecku jak najwięcej okazji edukacyjnych by stymulować pracę neuronów.
Najbardziej intensywny rozwój mózgu dokonuje się w ciągu pierwszych 7 lat życia. Jest to tzw. okres krytyczny dla przyswajania podstawowych umiejętności, takich jak nabywanie języka.
Po tym czasie wzmożonego rozwoju mózg zaczyna stopniowo eliminować połączenia między neuronami, które nie są  używane przez długi czas. W ciągu dorosłego życia jedynie te, które są odpowiednio często używane, zostaną zachowane. Należy więc zadbać o to, by dziecko doświadczało wielu bodźców, które będę stymulować istniejące oraz pobudzać tworzenie nowych połączeń między neuronami.

Wzrok i słuch

Już od chwili przyjścia na świat dziecko otoczone jest rozmaitymi sygnałami. W sposób najbardziej bezpośredni docierają początkowo informacje słuchowe i wzrokowe. Nasz maluszek jest wrażliwy na dźwięki i obrazy, należy więc stymulować te zmysły eksponując zabawki o różnych kształtach, kolorach i wzorach oraz dostarczać różnorodnych bodźców słuchowych. Twarze i przedmioty, na które patrzą noworodki są dla nich bardzo nieostre. Maluchy na początku swojego życia najlepiej widzą z bliskiej odległości. Warto karmiąc malucha lub mówiąc do niego nachylić się nad nim tak, by mógł wyraźnie zobaczyć twarz rodzica.- mówi Sylwia Kościńska, pedagog Niania.pl.

Nauka języka

Początkowo noworodek nie ma zdolności rozróżniania poszczególnych języków. Dopiero w miarę rozwoju i "osłuchiwania się " ze sposobem, w jaki mówią rodzice zaczyna przyswajać pewne wzorce językowe, takie jak rytm, melodia, akcent. Dlatego powinniśmy jak najwięcej mówić do naszych maluchów, aby ułatwić im rozumienie i przyswajanie słów, a później- mówienie.

Rozwój fizyczny

Również związany jest z dojrzewaniem określonych struktur w mózgu. Wyróżniamy dwa typy zdolności motorycznych: wielkie i małe. Tzw. motoryka duża związana jest z ogólnym ruchem, równowagą, zręcznością. Natomiast mała obejmuje sprawność palców, tak przecież ważną w późniejszym przygotowaniu do szkoły.
Także lateralizacja, czyli "stronność", jest związana z rozwojem półkul mózgowych. To od niej zależy, czy maluch będzie prawo- czy leworęczny. Dotyczy ona również preferencji w używaniu nogi czy oka (którą nogę dziecko wysuwa do przodu ślizgając się na lodowisku? Do którego oka przykłada lunetę?). Co więcej- czasem lateralizacja może być zaburzona; dziecko jest wtedy na przykład praworęczne ale lewo oczne; taki układ może stanowić przeszkodę w nauce czytania i pisania.

Emocje

W miarę dorastania maluch staje się coraz bardziej świadomy uczuć: zarówno swoich własnych, jak i osób z najbliższego otoczenia. W początkowych stadiach rozwoju dziecko odczuwa radość, zaskoczenie, lęk, miłość (związaną z poczuciem bezpieczeństwa). Później repertuar emocjonalny poszerza się o bardziej złożone uczucia, takie jak poczucie winy, zazdrość itd.
Rodzice powinni stworzyć środowisko przyjazne wyrażaniu emocji, aby umożliwić swobodny rozwój emocjonalny swojej pociechy.


Rozwój dziecka jest fascynującym procesem. Warto poznać choćby część jego tajemnic, aby - zapewniając odpowiednie środowisko wychowawcze - umożliwić maluchowi efektywne funkcjonowanie w domu, przedszkolu, szkole i społeczeństwie.



Anna Karcz,
ekspert Niania.pl