Jak legalnie zatrudnić nianię?


Nianie, opiekunki czy pomoce domowe często pracują w tzw. szarej strefie. Otrzymują umówioną stawkę za swoją pracę, umowa wiążąca strony jest tylko ustna, co miesiąc pieniądze wypłacane są „do ręki". Ani niania, ani osoba ją zatrudniająca nie odprowadzają podatków, niania nie ma również opłacanych składek na ubezpieczenie społeczne, a w konsekwencji nie odkłada na swoją przyszłą emeryturę. Legalne zatrudnienie niani sprawia jednak jeszcze wiele problemów.
Jakie są zatem legalne sposoby zatrudnienia niani lub opiekunki do dziecka?


Nianię można zatrudnić:

1. na umowę o pracę (pracodawcami są rodzice)

2. na umowę zlecenie

3. niania może otworzyć własną firmę

4. niania może pracować w agencji oferującej usługi opiekunek



Najpopularniejszym sposobem jest zatrudnianie opiekunki na umowę zlecenia. Ten sposób zatrudnienia jest korzystny zarówno dla rodziców dziecka jak i dla samej opiekunki.

Problem wątpliwości co do przepisów podatkowych w kontekście rozliczania się z fiskusem w przypadku zawierania umowy zlecenia z nianią został poruszony przez posła Waldy Dzikowskiego w interpelacji nr 14508.

Zgodnie z odpowiedzią podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów:
„W przypadku umów zlecenia zawieranych między osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej nie występuje płatnik. Przychody z tego tytułu zaliczane są do przychodów z tzw. innych źródeł. Z tych też względów osoba fizyczna (niania czy pomoc domowa) powinna całe przedmiotowe dochody wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym".

Oznacza to, że w ciągu roku ani rodzice, ani opiekunka nie muszą odprowadzać żadnych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Natomiast po zakończeniu roku podatkowego, do 30 kwietnia roku następnego (czyli za rok 2010 do 30 kwietnia 2011 r.) opiekunka pracująca na umowę zlecenia musi złożyć zeznanie podatkowe wg. skali podatkowej 18% lub 32% i zapłacić podatek dochodowy.
Niestety Resort Finansów nie odniósł się do rozbieżności pomiędzy przepisami podatkowymi, a ubezpieczeniowymi.

Zgodnie z przepisami osoba zatrudniająca nianię mimo, iż jest zwolniona z obowiązku odprowadzania zaliczki na podatek dochodowy, ma obowiązek comiesięcznego wpłacania zaliczek na ubezpieczenie społeczne, jest bowiem płatnikiem ZUS.

W kolejnym artykule przedstawię jak zatrudnić nianię-przedsiębiorcę.


radca prawny Katarzyna Przyborowska,
Kancelaria Lege Artis